GENEL BÄ°LGÄ°
En eski tıbbi branÅŸlardan birisi olan pratisyen hekimliÄŸin yeniden tanımlanması olarak ifade edebileceÄŸimiz Aile HekimliÄŸi kendi eÄŸitim içeriÄŸi, araÅŸtırma süreci, klinik uygulamaları ve temel ilkeleri olan birincil saÄŸlık bakımı ile iliÅŸkili akademik ve bilimsel bir disiplindir. Aile Hekimi ise disiplinin ilkelerine göre mezuniyet sonrası uzmanlık eÄŸitimi almış hekimdir. Aile Hekimi bağımsız olarak saÄŸlık hizmetine gereksinim duyan herkese kendi aile, toplum ve kültür ortamlarında kapsamlı ve süreÄŸen bir saÄŸlık hizmetini ilk baÅŸvuru noktasında verir. Hastaları ile iliÅŸkileri saÄŸlam bir iletiÅŸim ortamında, kiÅŸisel ve güvene dayalıdır. Normale odaklanmış olmakla birlikte kiÅŸilerin ve toplumun gereksinimleri ve var olan kaynaklar doÄŸrultusunda saÄŸlığı geliÅŸtirme, tedavi, bakım ve destek hizmetlerini doÄŸrudan veya hastalarının var olan hizmetlere ulaÅŸmasına yardım ederek dolaylı olarak terine getirir. Karar verme sürecini hastaları ile paylaşırken fiziksel, psikolojik ve sosyal etkenleri birlikte deÄŸerlendirir.
DÜNYADA AÄ°LE HEKÄ°MLİĞİ
İlk kez 1923 yılında Dr.FrancisPeabody, tıp bilimlerinde oluşan aşırı uzmanlaşma sonucu hastaların ortada kaldığını ve kapsamlı ve kişisel sağlık hizmeti veren bir uzmanlık dalının gerekliliğini vurgulamıştır.
Ä°ngiltere’de 1844 yılında Ulusal Aile HekimliÄŸi Kurumunun 1948 yılında Ulusal SaÄŸlık Servisinin kurulması ile Aile HekimliÄŸi bütün herkesin saÄŸlık bakımına ulaÅŸması ve hastane servisinden yararlanması için giriÅŸ kapısı haline gelmiÅŸtir.1952 yılında Genel Pratisyenler Kraliyet Koleji kurulmuÅŸ ve bu olay Aile HekimliÄŸinin tarihsel geliÅŸim sürecinde önemli kilometre taÅŸlarından biri olmuÅŸtur.
Amerika’da uzmanlaÅŸma çağının doruk noktasına ulaÅŸması ile hastaya genel yaklaşım gösteren yeni bir hekim tipine gereksinim ortaya çıkmış ve genel pratisyenlikten farklı olması gerektiÄŸi vurgulanmıştır. Bu yeni uzmanlık dalının yeterlilikleri tanımlanmış olmalıdır. Amerika’da yeni bir hekim gereksinimi 1966 yılında Millis ve Willard raporları ile açıklanmıştır. 1969'da Aile HekimliÄŸi Asistanlığı Ä°zleme Komitesi oluÅŸturulmuÅŸ ve 1947 yılında kurulan Amerikan Genel Pratisyenlik Akademisi 1970 yılında Amerikan Aile Hekimleri Akademisi olarak yeniden adlandırılmıştır.
Dünya Aile Hekimleri Organizasyonu WONCA 1972 yılında kurulmuÅŸtur.
TÜRKÄ°YE’ DE AÄ°LE HEKÄ°MLİĞİ
1983 yılında "Tababet Uzmanlık TüzüÄŸü"nde Aile HekimliÄŸi Uzmanlığı yer almıştır. 1984'te, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde ilk aile hekimliÄŸi anabilim dalı (hiç fonksiyonel olmasa da) kağıt üzerinde kurulmuÅŸtur. 1985 yılında Aile HekimliÄŸi Uzmanlık EÄŸitimine SaÄŸlık Bakanlığı ve SSK' ya baÄŸlı eÄŸitim hastanelerinde baÅŸlanmıştır. 1993 yılında, uzmanlık derneÄŸinin yoÄŸun çabaları ile Yüksek ÖÄŸretim Kurumu 12547 sayılı kararı ile tıp fakültelerinde aile hekimliÄŸi anabilim dallarının kurulmasını uygun bulunmuÅŸtur ve bu kararın ardından 1993 Eylülünde Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesinde Aile HekimliÄŸi Anabilim Dalı kurulmuÅŸ ve asistan eÄŸitimine baÅŸlamıştır. 1994 yılında Osman Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesindeki bir aile hekimliÄŸi akademik kadrosuna ilk kez bir aile hekimliÄŸi uzmanı görevlendirilmiÅŸtir. 1996'da Türkiye'de iki aile hekimliÄŸi uzmanına aynı sınavda ilk kez aile hekimliÄŸi dalında doçentlik ünvanı verilmiÅŸtir.
ANABÄ°LÄ°M DALIMIZIN;
KURULUÅžU : Aile HekimliÄŸi Anabilim Dalı Aralık/1995 tarihinde kurulmuÅŸ olup, Prof. Dr. Okay BAÅžAK baÅŸkanlığında faaliyete geçmiÅŸtir.
AMACI:Anabilim dalımız saÄŸlık sistemimiz içerisinde birinci basamakta hizmet veren hekimlerin, Aile HekimliÄŸi disiplininin ilke ve yaklaşımları çerçevesinde mesleksel ve kiÅŸisel niteliklerinin yükseltilmesi için mezuniyet öncesi ve sonrası eÄŸitim olanakları yaratan ve eÄŸitim standartları geliÅŸtiren, Aile hekimliÄŸi disiplininin bilgi temelinin geliÅŸmesine ve öÄŸretilmesine katkıda bulunmak üzere araÅŸtırma olanakları yaratan, bilimsel çalışmalar tasarlayan ve yürüten, birinci basamak hizmetlerini yüksek nitelikte ve etik deÄŸerlerle uyum içinde sunan ve bunun için saÄŸlık politikaları ve saÄŸlık bakım protokol ve standartları oluÅŸturan bir görev anlayışı geliÅŸtirme amacını taşır. Bu amaçla yıllar içinde geliÅŸimini sürdürerek mezuniyet öncesi ve sonrası eÄŸitim ile hizmet aktivitelerinde bugünkü konumuna kavuÅŸmuÅŸtur.
EĞİTÄ°ME KATKISI:Mezuniyet öncesi tıp eÄŸitiminde görevimiz öÄŸrencilerin Aile HekimliÄŸi perspektifini anlamasını saÄŸlamaktır. Özellikle topluma dayalı tıp eÄŸitiminin hayata geçirilmesinde anabilim dalımızın müfredat programında yer alan önemli giriÅŸim ve uygulamaları mevcuttur. Klinik uygulamalarımız sırasında rol model oluÅŸturarak tıp öÄŸrencilerinin gelecekte birinci basamakta çalışmalarını teÅŸvik etmekteyiz. Ayrıca tıp öÄŸrencilerinin KliniÄŸe GiriÅŸ uygulamaları ile birinci basamak saÄŸlık merkezlerinde ve 4, 5 ve 6. sınıflarda dönemlere özgü stajlarda kliniÄŸimizde birinci basamak Aile HekimliÄŸini tanımaları saÄŸlanmakta ve tıp eÄŸitimine katkıda bulunulmaktadır.
Anabilim dalımız kuruluÅŸundan günümüze 66 Aile HekimliÄŸi uzmanı yetiÅŸtirmiÅŸtir, halen 45 aile hekimliÄŸi asistanı ile uzmanlık eÄŸitimine katkı saÄŸlamaktadır.
Ayrıca Aile HekimliÄŸi Anabilim Dalı “Tıp Fakültesi Programına” kayıtlı lisans öÄŸrencilerine yönelik kendi konularıyla ilgili dersleri vermekte, EÄŸitim Fakültesi lisansüstü programları çerçevesinde de yüksek lisans ve doktora öÄŸretim programları yürütmektedir.
YÜRÜTÜÄžÜ SAÄžLIK HÄ°ZMETLERÄ°:
1-AÄ°LE HEKÄ°MLİĞİ POLÄ°KLÄ°NİĞİ:Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve AarÅŸtırma Hastanesi bünyesinde var olan Aile HekimliÄŸi polikliniÄŸinde genel saÄŸlık muayeneleri ve hizmetleri yürütülmektedir. Poliklinik08:00-12.00 ile 13.00-17.00 arasında hafta içi her gün olmak üzere randevu alınmasına gerek olmadan hizmet vermektedir.
2-SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ: Sağlığı koruma ve geliştirme kapsamında sigara bırakma polikliniği ile de bu alanda da hizmet vermektedir.
3-EĞİTÄ°M ASM:Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile HekimliÄŸi Anabilim Dalı uzmanlık eÄŸitimi çerçevesinde 2020 yılında Efeler ilçesinde iki adet EÄŸitim Aile SaÄŸlığı Merkezlerini açmış baÅŸta hastane personelimiz ve öÄŸrencilerimiz olmak üzere herkesin yararlanabileceÄŸi yeni birimi ile hizmet vermeye baÅŸlamıştır.
SUNULAN HÄ°ZMETLER
1. Hasta muayenesi ve tedavisi
2. Laboratuvar tetkikleri
3. YaÅŸa özel periyodik muayeneler
4. Kronik hastalıkların izlemi
5. Gebe – Lohusa – SaÄŸlam – Çocuk Takipleri
6. 15-49 yaş kadın izlemleri
7. Bağışıklama hizmetleri (gebe-çocuk-eriÅŸkin)
8. Aile planlaması danışmanlığı
• Hap, kondom, aylık/üç aylık iÄŸne, rahim içi araç uygulaması
• SaÄŸlıklı cinsel yaÅŸam danışmanlığı
9. Genel danışmanlık hizmetleri (Emzirme-Beslenme-Üreme saÄŸlığı danışmanlığı)
10. Tek hekim sağlık raporu
• Evlilik raporu
• Ehliyet raporu
• Ä°ÅŸe giriÅŸ raporu
11. Acil sağlık hizmetleri
12. Küçük cerrahi müdahaleler
13. Enjeksiyon-pansuman
14. Organ bağışı danışmanlığı
15. Ulusal kanser tarama programı
• Kolon Kanseri için gaytada gizli kan tayini
• Rahim aÄŸzı kanseri için smear tetkiki
• Meme kanseri için meme muayenesi ve mamografi
AKADEMÄ°K KADRO
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile HekimliÄŸi Anabilim Dalı’nda 2020 yılında 3 profesör ve 45 araÅŸtırma görevlisi görev yapmaktadır.
ÖÄŸretim Üyeleri:
Prof Dr. Okay BAŞAK (A.D Başkanı)
Prof. Dr. Ayfer GEMALMAZ
Prof. Dr. Serpil DEMÄ°RAÄž
KULLANILAN EKÄ°PMANLAR: Anabilim Dalı ve EÄŸitim Aile SaÄŸlığı Merkezlerinde; yasa gereÄŸi zorunlu olarak bulundurulması gereken tüm demirbaÅŸlar, muayene ve tetkik için gereken tüm medikal malzemeler ve medikal sarf malzemeleri yer almaktadır. Kullanılan cihazların kalibrasyonları düzenli olarak yapılmaktadır.
Ä°LERÄ° TEKNOLOJÄ°LER VE DÄ°ÄžER KURUMLARDAN FARKLI YAPILAN MÜDAHALELER: Kurum kültürü olarak teknolojik yenilikleri takip etmekteyiz. Birinci Basamak SaÄŸlık hizmeti veren polikliniklerimizde; hastaların kalp ritmini veya kan basıncını takip etmek amacıyla kullanılan Holter cihazı ve obezite hastalarının tartı takibinde kullanılan TANÄ°TA-profesyonel vücut analiz cihazı yer almaktadır.
