Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı / Burun Hastalıkları

Burun yüzün ortasında yer alan ve solunum sisteminin ilk başlangıç organıdır. Burnun temel görevlerinden birisi soluduğumuz havayı nemlendirmek, ısıtmak ve süzmek ve akciğerler için hazır hale getirmektir. Bu işlevi içini kaplayan mukozanın (özel bir halı tabakası diyebiliriz) çok özel yapısı sayesinde gerçekleştirebilir. Her şey anatomik ve fizyolojik olarak doğru çalıştığında burnun bu işlevleri pek bilinmez. Ancak kişide burun tıkanıklığı yakınması ortaya çıkınca bu organ büyük ilgi odağı olur (Nezle olduğumuz zaman olduğu gibi).

Burun içindeki büyük boşluğu iki eşit parçaya ayıran bir burun orta bölmesi vardır (=septum). Bu bölme burun dış kısmına yakın kısımda kıkırdak ve daha içeride de kemikten oluşur, bu kıkırdak ve kemik yapının üzeri mukoza ile kaplıdır. Burun boşluklarının yan duvarında ise yine üzerileri mukoza ile kaplı burun etleri (=konka) vardır. Bu etlerde kalorifer peteklerine benzer şekilde burna giren havanın ısıtılması, nemlendirilmesi ve süzülmesine katkıda bulunurlar.

Burun hastalıkları

a) Burun orta bölmesi eğriliği (=septum deviasyonu),

b) Burun yan duvar etlerinde büyüme (konka hipertrofisi, konka bulloza, polip)

c) Burun mukozası şişmesi (nezle, rinit, allerjik rinit)

d) Burunda ve sinüslerde sonradan meydana gelen iyi ve kötü huylu kitleler

e) Burun estetiği

 

Sinüzit Nedir?

Sinüs boşluklarını döşeyen mukozanın iltihapları sinüzit olarak adlandırılmaktadır. Sinüzit hastalığının oluşmasına neden olan en önemli faktör ise sinüs mukozası tarafından üretilen salgının (sümük/mukus) buruna boşaltılamayarak sinüsler içinde birikmesidir. Bu durumun oluşmasının en sık nedenleri sinüs boşalma kanalının tıkanması, salgıyı sinüs boşalma kanallarına taşıyan sistemin işlevinin bozulması ve salgının içeriğinin ya da kıvamının değişmesidir. Bu sebeplerden biri ya da birkaçının mevcudiyeti sonucunda sinüslerde biriken salgı içerisinde mikropların çoğalması sinüsün iltihaplanmasına yani sinüzite neden olmaktadır. Şikâyet ve bulguların 12 haftadan uzun sürdüğü enfeksiyonlar (arada akut rinosinüzit atakları da olabilir) kronik rinosinüzit olarak isimlendirilmektedir.

Sinüzit Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Burun ve sinüs enfeksiyonlarında karşılaşılan belirtiler majör ve minör olarak başlıca iki gruba ayrılmaktadır.

       · Majör: Yüzde ağrı ve basınç hissi, yüzde şişme ve dolgunluk, burun tıkanıklığı, burundan-genizden iltihaplı akıntı, koku hissinde azalma (hipozmi) ve ateş tanıda birinci derecede öneme sahip şikâyet ve bulgulardır. 

       · Minör: Baş ağrısı, ağız kokusu, düşkünlük, diş ağrısı, öksürük, kulak ağrısı tanıda ikinci derecede öneme sahip şikayet ve bulgulardır.

 

Sinüzit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Sinüs enfeksiyonlarında uygulanan tıbbi tedavinin başlıca bileşenleri koruyucu önlemler, destek tedaviler ve ilaç tedavileridir.

 

Endoskopik Sinüs Cerrahisi Nedir?

Sinüs hastalıklarının ameliyat ile tedavisinde kullanılan güncek teknik endoskopik sinüs cerrahisidir (ESC). ESC sırasında dışarıdan herhangi bir kesi yapılmadan burun deliklerinde yerleştirilen ve cerrahi sahanın detaylı görüntüsünü sağlayan endoskoplarının yanından kullanılan bazı aletler yardımı ile sinüslerdeki patolojilere müdahale edilmektedir

 

Sinüs enfeksiyonundan koruyucu önlemler:

Sinüzit oluşumunu önlemeye yönelik tedbirler tedavinin ilk adımı olarak kabul edilebilir. Sinüs mukozasının fonksiyonları üzerinde olumsuz etki yapan solunum havasındaki oksijenin azlığı, hava kirliliği, alerjenler ve sigara dumanı gibi faktörler yanında virüslere bağlı üst solunum yolu enfeksiyonları da kalabalık ve iyi havalanmayan ortamlarda hızla yayılarak sinüzitlerin oluşmasında önemli bir etken olmaktadır. Bu nedenle yaşama ve çalışma ortamlarının iyi havalandırılması ve bu ortamlarda sigara içilmesine izin verilmemesi sinüs enfeksiyonlarından korunmada önemli rol oynamaktadır. Solunan havanın kuru olması, burun ve sinüs salgılarının kıvamının koyulaşması ve salgıların sinüslerden boşaltılmasını sağlayan taşıyıcı sistemin olumsuz etkilenmesine bağlı olarak sinüzit riskini artırmaktadır. Bu nedenle klimalar ve merkezi havalandırma sistemleri bulunan ortamların nem oranının kontrol edilmesi ve gereken durumlarda ilave önlemlerle havanın nemlendirilmesi önerilmektedir. Yetersiz sıvı alımı ya da aşırı su kaybı durumlarında mukus salgısının kıvamını ve akışkanlığını azaltarak sinüs enfeksiyonlarına zemin hazırladığından özellikle sıvı kaybı fazla olan durumlarda günde en az 2 litre olmak üzere ılık su tüketilmesi faydalı olacaktır. Su dışındaki çay, kahve ve kolalı içecekler böbreklerden su atılmasını artırdıkları için bu içeceklerle beraber su alımını artırmak gerekmektedir. Sık sinüs enfeksiyonu gelişen ya da kronik sinüzit tanısı konulan hastalarda Influenza (grip) aşısı, Pnömokok aşısı ve ağız yolu ile alınan bakteri aşılarının uygulanması tekrarlayan enfeksiyonların sayısını azaltmakta faydalı olmaktadır.

 

Burun Estetiği Ameliyatı (Rinoplasti) Nedir?

Buruna daha güzel ve estetik bir görünüm kazandırmak amacı ile yapılan ameliyatlara burun estetik ameliyatı ya da rinoplasti adı verilmektedir. Estetik burun ameliyatı günümüzde en sık yapılan ve olumlu sonuçları son derece yüz güldürücü olan kozmetik ameliyatlardan birisidir. Estetik açıdan oldukça ön planda bir yapı olan burnunuzun dış görünümünü değiştirmek amacı ile yapılan ameliyatlarda solunum ve koku alma gibi çok önemli fonksiyonların en iyi şekilde korunması gerekir. Burun ameliyatınızın estetik yönden olduğu kadar fonksiyonel yönden de başarılı olabilmesi yani ameliyat sonrasında burundan rahat nefes ve koku alabilmeniz için ameliyat öncesinde mevcut olan eğiklik (deviasyon), burun eti büyümesi (alt konka hipertrofisi) ya da sinüzit gibi fonksiyonel problemlerin aynı ameliyatta mümkün olduğunca çözülmesi çok önemlidir. Yüz anatominiz içinde en dikkat çeken yapılardan birisi olan burnunuzun estetik ve fonksiyonel ameliyatlarında kullanılan cerrahi teknikler ve teknolojiler daha iyi görsel ve fonksiyonel sonuçlar alınması yanında ameliyat sonrasında daha hızlı ve konforlu iyileşme dönemi sağlamaya yönelik olarak sürekli gelişmektedir. Günümüzde burun ameliyatlarında başarılı olarak kabul edilecek estetik ve fonksiyonel sonuçlar alınabilmesi için ameliyatınızı yapacak doktorunuzun burun cerrahisi alanında son derece tecrübeli olması yanında bu konudaki güncel bilgileri, cerrahi teknikleri ve teknolojileri takip edip uygulayabiliyor olması önemlidir.

 

Septum Deviasyonu Ameliyatı - Septoplasti Nedir?

Her iki burun pasajını birbirinden ayıran ve septum adı verilen, ön kısmı kıkırdak arka kısmı kemikten oluşan perdenin eğriliklerini düzeltmek amacı ile yapılan ameliyatlara "septoplasti" adı verilmektedir. Septum deviasyonu toplumda oldukça sık karşılaşılan bir problem olduğu için bu problemi düzeltmeye yönelik "deviasyon ameliyatları" da en sık yapılan ameliyatlar arasındadır. Septoplasti ameliyatı için karar verirken burnun muayene bulguları kadar hastanın şikayetleri ve burundaki tıkanıklığın sağlık ve hayat kalitesi üzerindeki olumsuz etkileri göz önüne alınmaktadır. Burun tıkanıklığı şikâyetinin septum eğriliğine (deviasyon) bağlı oluştuğu saptanan hastalarda cerrahi tedavi dışında alternatif bulunmamaktadır.

Güncellenme Tarihi : 11.9.2019