AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ
AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ
Grip ve Zatürre Aşıları Hangi Şartlarda Yapılmalı ?

Grip ve Zatürre Aşıları Hangi Şartlarda Yapılmalı ?

  1. İnfluenza (Grip) aşısı:

İnfluenza (Grip) her sene yaptığı mevsimsel salgınlar ve bu salgınların sonucunda sağlık kurumlarında artan iş yükü, hastane yatışlarındaki artışlar, iş ve okul kaybı, ekonomik yükü ve riskli gruplarda belli bir oranda ölümle sonuçlanması, belki de hepsinden önemlisi yeni mutasyonlarla pandemi ve toplu ölümlere neden olabilmesi nedeniyle sürekli olarak güncelliğini korumakta olan bir virüstür. Grip genellikle bir iki hafta içinde tedavisiz iyileşmekle beraber, çok küçük yaştakiler, yaşlılar ve altta yatan kronik hastalığı olanlarda hastane yatışlarında artışa ve ölüme neden olmaktadır. Grip her yıl görülür ve günlük yaşamı etkiler. Her yıl trafik kazalarından daha fazla insan grip nedeniyle ölmektedir.  Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar etkilenir. Aşı, hem grip hem de gribe bağlı hastalıkları (orta kulak iltihabı, zatürre, menenjit azaltır). Gripten korunmanın bilinen en etkin yolu aşıdır. Grip aşısı, mevsimsel salgın sırasında hastane yatışlarını ve ölüm oranlarını azaltmaktadır.  İnfluenza aşıları bir önceki grip sezonunda dolaşan suşlardan tahmin edilir ve Dünya Sağlık Örgütü’nün aşı komitesi tarafından bir sonraki mevsimsel aşının içeriği Kuzey yarım küre için Şubat, Güney yarım küre için Eylül ayında açıklanır. İnaktive aşı, saf yumurtada üretilen virüslerden yapılır ve yüzey antijeni olan hemaglutinin ve az miktarda da olsa yumurta proteinleri içerir.

Kimlere Yapılmalıdır?

Grip aşısı prensipte kontrendikasyonu olmayan ve isteyen herkese uygulanır.

Grip aşısı önerilen gruplar şunlardır:

· 5 yaşından küçük (özellikle 2 yaş altı) çocuklar (6. aydan itibaren)

· 50 yaşından büyük erişkinler

 · Gebeler

· Bakım evinde yaşayanlar

 · Kronik sağlık sorunu olanlar - Kronik pulmoner hastalık (astım, kronik obstruktif akciğer hastalığı, kistik fibrozis), - Kardiyovasküler (tek başına hipertansiyon hariç) hastalık - Böbrek hastalığı - Karaciğer hastalığı - Kan hastalıkları (orak hücreli anemi dahil) - Endokrin hastalık (diabetes mellitus gibi) - Metabolik hastalık (genetik metabolik hastalıklar gibi)

· Nörolojik veya nöro-gelişimsel bozukluğu olanlar (beyin, spinal kord, periferik sinir ve kas hastalıkları, serebral palsi, epilepsi, inme, mental retardasyon, büyüme-gelişme geriliği, musküler distrofi, spinal kord hasarı dahil)

· Hastalık veya ilaca bağlı olarak bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (kanser, uzun süreli steroid kullanımı, HIV gibi)

 · 19 yaşından küçük olup uzun süredir aspirin tedavisi alanlar

· Morbid obezler (Vücut kitle indeksi >40)

· Sağlık çalışanları

· Grip açısından riskli grupta tanımlanan kişilere bakım verenler ve aynı evde yaşayanlar (çocuklar dahil)

Aşının koruyucu etkisi, uygulamadan 1–2 hafta sonra başlar. Bu yüzden, aşının en uygun zamanı, gribin en sık görüldüğü ayların hemen öncesi, yani güz ayları olup Ekim ve Kasım ayları tercih edilir. Ancak özellikle salgın başlamadıysa Aralık ayı da dahil olmak üzere her zaman aşı yapılabilir.

En önemli ve tek kontrendikasyon yumurta proteini dahil olmak üzere aşı içeriğindeki herhangi bir bileşene karşı bilinen ciddi alerjik reaksiyon veya daha önce aşı uygulaması sonrasında alerjik reaksiyon gelişmiş olmasıdır.

  1. Pnömokok aşısı

Pnömoni yani zatürre akciğerin enfeksiyonu demektir. Akciğer enfeksiyonu virüsler, bakteriler ve mantarlar ile oluşabilir. Zatürre aşısı olarak bilinen Pnömokok aşısı Streptekokkus pnömonia (pnömokok) denilen ve zatürrelerin en sık etkeni olan bakteri için geliştirilmiş bir aşıdır. Pnömokokların virülansından kapsül sorumludur ve aşılar buna karşı geliştirilmiştir.

Pnömokok aşısının endike olduğu kişiler ve durumlar:

  • 65 yaş üzeri herkes
  • Kronik akciğer hastalık
  • Kronik kardiyovasküler hastalık
  • Diabetes mellitus
  • Kronik karaciğer hastalığı veya nefrotik sendrom
  • Fonksiyonel veya anatomik aspleni (Örn. Orak hücreli hastalık veya splenektomi) (Eğer elektif splenektomi planlandı ise cerrahiden en az iki hafta öncesinde aşılanmalıdır)
  • İmmünsupresif hastalıklar
  • Koklear implantlar
  • Beyin-omurilik sıvısı (BOS) kaçakları
  • HIV tanısı alan hasta
  • Bakım evinde kalan kişiler
  • Lösemi, Hodgkin hastalığı, multiple myelom gibi hematolojik hastalıklar
  • Yaygın malignite
  • Uzun süreli immün supresif tedavi
  • Solid organ nakli

Biri polisakkarit (PPSV23) diğeri konjuge (PCV13) olmak üzere iki tip pnömokok aşısı bulunmaktadır. Konjuge aşının invazif pnömokok enfeksiyonlarını önlemede %75, pnömokoksik pnömoniyi önlemede %45 etkili olduğu bulunmuştur. Zatürre aşısı yılın herhangi bir zamanında yapılabilir. İki aşının da yan etkileri nadirdir, ölü aşı oldukları için oldukça güvenlidir. Erişkinlerde her iki aşının da yapılması önerilmektedir. Hastaların risk grupları ve yaşlarına göre her iki aşı dozu arasında gereken süreyi ve uygulama zamanlarını doktorlarına danışmaları uygun olacaktır.

Kalın sağlıcakla…



444 1 256
hastane@adu.edu.tr
Zafer Mahallesi
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi,
09100 Efeler/Aydın
444 1 256
hastane@adu.edu.tr
Zafer Mahallesi
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi,
09100 Efeler/Aydın