AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ
AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ
Menopoz

Menopoz

Menopoz, kadınlarda adet kanamalarının kesilmesi anlamına gelir. Menopoz kelime anlamı olarak son adet demektir.

Yapılan çalışmalarda dünya genelindeki ortalama menopoz yaşı 50-51 iken, ülkemizde ortalama menopoz yaşının 47-49 yaş olduğunu söyleyebiliriz.

Bu konuda günümüzde değişen şey kadının menopozda geçen yaşam süresidir. Çünkü kadınların ortalama ömrünün uzamasıyla birlikte menopozda geçirilen süre de artmış oldu.

Bir kadının hayatında en önemli dönüm noktalarından olan menopoz birçok endişeyi de beraberinde getirebiliyor. Kadın hayatının doğal evrelerinden biri olarak düşünülmesi gereken menopozun, yaşlanmanın başlangıcı olarak görülmesi bu süreci zorlaştırabiliyor.

Bir anda her şey değişmiyor, menopoza yakın dönemde yumurtalıklar eskisi kadar düzenli çalışmaması, hormonlarda dalgalanmalar, sıcak basması ve sıkıntı gibi sorunlara neden olabilmektedir

Menopoz yaşının belirlenmesinde; başta genetik özellikler ve ırk olmak üzere, beslenme, sigara kullanımı ve sosyoekonomik düzey gibi faktörlerin de etkili olduğu biliniyor. Bununla birlikte 40 yaşından önce görülen menopozu ise biz erken menopoz olarak adlandırıyoruz.

Menopoza girdikten sonra değil, girmeden önlem almanın daha faydalı olduğunu söyleyebiliriz. Menopoza önceden hazırlanamayan kadınlar, menopoz yıllarında çok ciddi sağlık problemleri yaşayabilir. Gençlik yıllarından itibaren geleceğine yatırım yapan kadınlar ise bu süreci rahat geçirirler. Onun için kadınlar genç yaşlardan itibaren damar sağlığını korumalı, kolesterolünü kontrol altında tutmalı, kilo almamalı, düzenli spor yapmalıdır. Menopozdaki en büyük sorunlardan biri de kemiklerdeki kalsiyum kaybıdır. Bir kadın gençlik yıllarında kemiklerinde ne kadar kalsiyum depolarsa, menopozdaki yıllarda kemiklerinde o kadar kalsiyum kalır. Kadınlar Osteoporozdan (menopozdaki kemik erimesinden) korunmak için  daha genç yaşlardan itibaren spor yapmalı, bu konuda bilinçli olmalı, kalsiyumdan zengin ve dengeli beslenmelidir.

2000’li yıllara kadar her kadına menopoza girer girmez, hormon replesman tedavisi başlanırdı. Ama artık günümüzde o tedavi protokolü değişti. Çünkü bu tedavi ile bazı kanser risklerinin artabileceği gösterildi. Ancak yine de bazı kadınlara hekiminin kontrolünde ve hastanın değerlendirilmesine göre hormon tedavisi yapılması gerekebiliyor

Bu dönemde kullanılan hormonlar, adet zamanlarını düzenliyor, sıcak basması gibi sıkıntıları rahatlatıyor ancak menopoz devam ediyor, bunu durdurmuyoruz sadece kişinin adet görmesini sağlıyoruz. Menopoz döneminde doğurganlığın bitti düşünülebilir. Hormon tedavisi ile adet görmenin doğurganlığa bir etkisi yoktur.Özellikle 50 yaşından önce menopoza giren kadınlara ilk 1-2 yıl dikkatli olmalarını öneriyoruz, çünkü bazen menopoza girdiklerini sanıp hamile kalan hastalarımız olabiliyor.

 

Erken menopoz nedir ve neden kaynaklanır?

40 yaşından önce olan menopoz, “erken menopoz” olarak nitelendiriliyor. Erken menopozdaki kadınlara hormon replesman tedavisi yapmak yönünde bir görüş var ama hasta yakın takiple edilmeli. Çünkü uzun yılları menopozda düşük hormon seviyesi ile geçecek olan kadının kemik ve kalp damar sağlığının bozulmaması için hormon tedavisi yapıyoruz.

Menopoz, yumurtalığı uyaracak hormonlara yanıt verecek yumurta hücresi yani folikülün kalmamasına bağlı gelişen bir süreçtir. Eğer yumurta doğuştan az ise, bir takım genetik bozukluklar varsa, kadın genç yaşlarında kemoterapi almışsa veya pelvis bölgesine ışın tedavi yapılmışsa, genel sağlık kurallarına uymamış, sağlıklı beslenmemişse ve sigara içmişse erken menopoza aday olabilir.

Erken menopoza girdiğini düşünen kadınların bir bölümünde de tiroid bezi ile ilgili sorunlar olabilir, bu nedenle erken menopoz düşünülen hastalarda tiroid fonksiyonlarını değerlendirmek önemlidir.

Erken menopoz özellikle çocuk yapma planları olan kadınlar için önem taşımaktadır. Menopoz öncesi dönemde de kadınlar çocuk sahibi olabilmek için sıklıkla yardımcı ürete tekniklerine ihtiyaç duyabilmektedirler.

Geç menopoz nedir ve nasıl etkileri olabilir?

 52-54 yaşından sonra hala adet kanamaları devam ediyorsa geç menopozdan bahsedilir. Geç menopoz genetik geçişli olabilir. Geç menopozun en önemli tehlikesi ise rahim içi kanseri ile meme kanseri riskinin artmasıdır. Bu kanserlerin önemli bir kısmı hormona bağımlıdır. Hormonların uyarısı uzun süre devam ederse kanser riski de artmaktadır. Bu nedenle de geç menopoza giren kadınların daha sıkı takip edilmesi gerekiyor.

Menopozdaki idrar tutamama sorununda ne yapmalı?

Menopoz döneminde idrar tutamama, idrara sıkışma gibi hayatı olumsuz etkileyen sorunlar yaşanabilir. Bu kadınlara mutlaka pelvik taban egzersizlerini öğretmek ve sık görülen idrar yolu enfeksiyonu açısından tetkik etmek gerekebilir. Bu sorunlar diyabet (şeker hastalığı) nedeniyle de olabilir, bu açıdan da hastayı değerlendirmek önemlidir.

Menopozdan sonraki jinekolojik muayene sıklığı nasıl olmalıdır?

Kanser riski standart olan kadınlarda yılda bir doktor kontrolü yeterlidir. Ancak menopoz sonrası  en küçük bir vajinal kanama mutlaka ciddiye alınmalı ve vakit kaybetmeden jinekoloğa gidilmelidir. Çünkü bu kanamanın altında çok ciddi bir hastalık olabilir.

Ateş basmaları kimlerde daha çok oluyor?

Ateş basmalarının hangi kadında, ne kadar olacağı ve ne kadar süreceği konusunda net bir bilgimiz veya önceden bir tahminimiz yoktur. Bu durum ile karşılaşan hastalara spora devam etmeleri ve sağlıklı beslenmelerini öneriyoruz. Şikayeti çok fazla olan kadınlara ise bazen tıbbi yardım verilebiliyor.

 

Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı 

Dr. Öğr. Üyesi Tolga Atakul



444 1 256
hastane@adu.edu.tr
Zafer Mahallesi
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi,
09100 Efeler/Aydın
444 1 256
hastane@adu.edu.tr
Zafer Mahallesi
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi,
09100 Efeler/Aydın