ana sayfa link
Sağlık Rehberi

Yrd. Doç. Dr. Özüm Tunçyürek Ultrasonu Anlattı


Diğer Başlıklar
| .. |
Yrd. Doç. Dr. Özüm Tunçyürek Ultrasonu Anlattı

Hastanemiz Radyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Özüm Tunçyürek; ultrason, tetkiğin işleyişi, amacı ve sık sorulan soruların cevaplarını ayrıntılı olarak paylaştı.

 

ULTRASON

 

Tanısal tarama yöntemlerinden olan ultrason (US) kolay ulaşılabilen, ucuz ve girişim gerektirmeyen bir yöntem olduğu için tekrarlanabilen bir yöntemdir. Radyasyon içermez ve organların görünümüne göre kesin tanılara ulaştırabilir. Karaciğer, safra kesesi, pankreas, dalak ve böbrekler gibi solid organların yanı sıra damarlar ve büyümüş lenf nodları değerlendirilebilir.

 

Teknik nasıl işler?

 

Üst abdomen US incelemesi yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılarak yapılır. Ses dalgaları US probunda çıkar ve organlara çarpıp geri gelerek onlara ait bilgileri bilgisayara taşırlar. Yansıyan ses dalgalarından görüntü oluşturulur. Probun tutuluş şekline göre farklı kesitlerde görüntüler oluşturulabilir.

 

Hastaların incelenme biçimleri nasıldır?

 

Hastalar inceleme masasına ayakkabılarını çıkartarak sırt üstü yatar ve akciğer hizasına kadar kıyafetini açar. Doktor gerekli görürse hastaya sol yanına ya da sağ yanına yatırarak incelemeyi yapar. Ultrason cihazı muayene masasının hemen yanında durur. Monitör, bilgisayar işlemci ve probdan oluşan bu sistemde prob, bir kablo ile bilgisayara bağlıdır.  Özel su bazlı bir jel ile prob ıslatılır. Bu işlem dokulara ses dalgalarının daha iyi iletilmesi içindir. İncelenmesi gereken organların hizasına  prob sürtülerek eş zamanlı olarak organların bilgisayarda görünmesi sağlanır.

 

Tetkikteki amacımız nedir?

 

Karındaki ağrı, karaciğerdeki kitlelerin, yağlanmanın veya sirozun değerlendirilmesi için, safra- böbrek taşlarının varlığını kanıtlamak veya tümör varlığını belirlemek için  US tetkiki yapılabilir. Bunun dışında US, böbrek, karaciğer ve tiroid (guatr) bezi gibi organlardan parça alınırken doktorlara kılavuzluk eder.

 

Hedef hasta grubu hangisidir?

Karın ağrısı, şişlik hissi

Anormal karaciğer fonksiyon testi değerleri nedeniyle karaciğerin incelenmesi

Muayenede büyümüş organlar, tümör şüphesi

Vücudun başka bir yerinde tümör varlığı durumunda tümörün yayılımını değerlendirmek için

Karaciğer, safra kesesi, pankreas ve böbrek gibi organların iltihaplanması şüphesi

Böbrek ve safra kesesi taşları

Ana atar damar olan aortanın çapının artması

 

İşlem nasıl ilerler?

İncelemeyi yapan doktor organların gerekli görüntülerini inceleme sırasında alır. Daha sonra bu görüntüleri hastane görüntü işleme merkezine gönderir.  Daha sonra hastanın protokol numarasını başka bir bilgisayara girerek görüntüleri çağırır. Tekrar değerlendirerek raporunu sisteme dikte eder. Raporu dinleyerek sekreter raporu bilgisayara yazar. Doktor yazılan raporu herhangi bir hataya karşı kontrol eder ve gönderen doktora raporu gönderir.

 

Hazırlık nasıl yapılmalıdır?

Tetkikten önceki akşam yemeği yendikten sonra 6 saat aç kalınacak şekilde ağızdan yiyecek alımı kesilir. Sıvı içecekler istenildiği gibi tüketilebilir. Gaz yapıcı yiyeceklerden son akşam yemeğinde kaçınmak gerekmektedir.

 

Sabah bir bardak su ile günlük alınan ilaçlar içilir.

 

Diyabet hastaları ise, doktoruna US tetkiki günü ilaçlarını nasıl alacağını sormak zorundadır . Kan şekeri düşüklüğü hissederse doktorunuza mutlaka haberdar etmeleri gerekir.

 

Tetkik süresi ne kadardır?

US tetkiki yaklaşık 10 ila 20 dakika arasında sürer.

 

İşlem nasıl yapılır?

Öncelikle tetkik edilecek yerin cildi açık olmalıdır. Elbiseler sıvanmalıdır ve mücevherler çıkartılmalıdır.

 

Başlangıçta sıklıkla tavanı görecek şekilde düz olarak uzanılır. Proba veya cildinize doktor bir miktar su bazlı jel sürecektir.

 

Bir çok organ, ağız kapalı olarak burundan alınan derin bir nefesin kısa süre tutulması ile net bir şekilde

değerlendirilebilir.

 

Gerekli görülen durumlarda sol yan yatarak veya sağ yan yatarak incelemeye devam edilir.

 

İnceleme sonrası sürülen jeli bir miktar havlu ile temizleyerek sıradaki hastanın hazırlanmasına fırsat verilmelidir.

 

İşlem sonrası ne yapılır?

Başka bir tıbbi inceleme yapılmayacaksa eve dönülebilir.

 

Riskler nelerdir?

US fazlasıyla güvenilir bir tetkiktir. Bazı olgularda probun basısı hastaları rahatsız edebilir. US dalgaları vücuda zararlı değildir. Gebeler ve çocuklar rahatlıkla incelenebilir. X ışını içermez bu nedenle radyasyona maruziyet yoktur.

 

Alternatifleri nelerdir?

Bu tetkik dışında bulantı, kusma ve ağrı durumlarında karın incelemesinde direk karın grafisi kullanılabilir. Ancak bu tetkikte, barsakların görüntüyü bulanık hale getirmesi gibi sıkıntılar mevcuttur. Bu nedenle US tetkikinin alternatif tetkiki BT veya MR tetkiki olmaktadır. Ancak bu tetkiklerin de kendine göre kısıtlılığı mevcuttur.

 

Sık sorulan sorular nelerdir?

 

US tetkiki için hastanede yatmam gerekir mi?

Hayır. Poliklinik hastaları da bu tetkikten yararlanabilir ve tetkik sonrası evlerine dönebilirler.

 

Doktorun istediği zaman US tetkikimi yaptırabilirmiyim?

Hayır. Acil servis - travma hastası değil iseniz hemen US tetkikinizi yaptıramazsınız. Ucuz ve tekrarlanması kolay bir tetkik olduğu için US tetkiki çok yoğun başvurunun olması nedeniyle randevu sistemi ile çalışılan bir tetkiktir. Bu nedenle sekreteryadan tetkiki yaptırmak için randevu almanız ve randevunuza uygun zamanda 6 saat aç kalarak tetkike gelmeniz gerekmektedir. Tok karnına tetkik yaptırılması görüntülerin iyi çıkmamasına ve yanlış değerlendirilmesine neden olur.

 

Hangi hastalarda US tetkiki fayda vermez?

Obez ve gaz problemi olan olgularda US tetkiki faydalı olamaz.  Bu olgularda elde olunan görüntülerde istenmeyen perdelenmeler oluşmaktadır. BT ve MR tetkikleri gibi diğer tetkikler ile değerlendirilmeleri gerekir. Ayrıca tetkik öncesinde baryumlu inceleme yapılmış olan olgularda da görüntü kalitesi etkilenmektedir.

 

Tetkik için yanımda ne getirmeliyim?

Özellikle mesane, prostat, rahim ve yumurtalık problemi olan olgular mesane dolu iken incele gerektirdiğinden  mesaneleri dolu değil ise, tetkike girmeden vişne suyu, çay ve su gibi sıvı içecekleri yanlarında bulundurmaları gerekir. Bunun dışında diğer organ değerlendirilmesi için hastaların yanlarında herhangi bir şey getirmelerine gerek yoktur.

 

Ne kadar radyasyona maruz kalırım?

US tetkikinde yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılmaktadır ve vücuda bir zararı yoktur. X ışını ve radyasyon bu tetkikte kullanılmaz.

Kaynakça : patientinfo.myesr.org. Copyright © European Society of Radiology (ESR) http://www.myesr.org

 

 

 

Hazırlayan :  Zeynep Şule Yüksel - Ezgi Toygar

Dahili: 2599 - 2534  

 

Birimler

  • Tıbbi Birimler
  • İdari Birimler

Online İşlemler

  • Adü Hastane Facebook Sayfası
  • Adü Hastane Twitter Sayfası
  • Adü Hastane Youtube Sayfası
  • Adü Hastane Rss Sayfası
  • Adü Hastane Engelli Dostu Web Sitesi
adü hastane tel foto
444 1 256
Çağrı Merkezi
Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Bilgi İşlem Merkezince Tasarlanmış ve Kodlanmıştır. © 2012 - 2017